Khó như giải mã cuốn sách bí ẩn nhất thế giới
Thứ ba, 02/07/2013, 15:48
Cuốn sách cổ Voynich có từ thế kỷ 15 lâu nay đã được gọi là cuốn sách bí ẩn nhất thế giới. Người ta nói rằng nội dung sách có thể là một bảng mã cực kỳ phức tạp hoặc chứa đựng một ngôn ngữ cổ đã chết hoặc cũng có thể chỉ là một trò đùa quá tay. Trong vòng cả thế kỷ qua, thông điệp bên trong sách Voynich đã thu hút sự chú ý của vô số nhà toán học, chuyên gia ngôn ngữ học và cả chuyên gia mật mã.
|
Chìm trong bí ẩn
Lịch sử của cuốn sách đã chìm trong một bí ẩn lớn. Người ta chỉ biết nó ra đời vào đầu những năm 1400, với cách viết chữ và các hình minh họa đã thể hiện đặc điểm phong cách châu Âu.
Năm 1912, cuốn sách lần đầu gây chú ý khi được nhà buôn sách cổ Wilfrid Voynich mua lại tại Villa Mondragone, Rome. Khi Voynich mới mua được cuốn sách này, ông tưởng nó ra đời vào thế kỷ 13. Nhưng năm 2009, một cuộc kiểm tra bằng carbon phóng xạ C14 tại Đại học Arizona, Mỹ, cho thấy sách ra đời vào năm 1404 - 1438. Viện nghiên cứu McCrone ở Chicago cũng cho biết mực và màu dùng trong sách làm từ những vật liệu dễ kiếm tại châu Âu ở thời điểm đó.
Nội dung của sách còn chứa đựng bí ẩn lớn hơn thế. Không ai có thể nhận ra chữ trong sách thuộc về ngôn ngữ nào, do dân tộc nào sử dụng. BBC cho biết sách Voynich từng được một nhóm chuyên gia phá mã nổi tiếng trong Thế chiến thứ hai xem xét. Họ đã bẻ thành công vô số khóa mã phức tạp của kẻ thù, nhưng không thể hiểu được nội dung cuốn sách.
Các nhà nghiên cứu cuối cùng đã chia cuốn sách ra năm phần chỉ dựa trên hình minh họa có bên trong: sinh học, thiên văn học, các bài thuốc, các loại thảo mộc và các công thức.
Cho tới nay, vẫn chưa ai có thể đọc hiểu chữ viết trong sách Voynich
Trò chơi khăm hay tác phẩm giá trị?
Với không ít người, việc sách Voynich quá khó dịch nghĩa đã khiến họ cho rằng nó chỉ là một trò chơi khăm của ai đó trong thế kỷ 15 và chẳng có ý nghĩa gì quan trọng bên trong. Nhưng một nghiên cứu mới đây do tuần báoPlos One đăng tải đã cho rằng cuốn sách là một tác phẩm giá trị thật sự và nó có chứa một thông điệp bên trong.
Marcelo Montemurro, một nhà vật lý lý thuyết đã dành rất nhiều năm nghiên cứu chữ viết trong sách, nói rằng ông đã thấy một số khuôn mẫu ngôn ngữ học mang ý nghĩa. "Cuốn sách là tác phẩm độc nhất vô nhị. Không có tác phẩm tương tự và tất cả các nỗ lực giải nghĩa bất kỳ dòng chữ nào trong sách đều đã thất bại. Không thể dễ dàng gọi sách là một trò đùa vớ vẩn, bởi nó có các cấu trúc ngôn ngữ rõ ràng trong đó" - ông nói với BBC.
Klaus Schmeh, một nhà nghiên cứu mã hóa, cho BBC biết rằng Voynichkhông phải là cuốn sách bị mã hóa. Theo ông, có nhiều cuốn sách viết theo kiểu mã hóa từ thời Trung Cổ còn tồn tại tới giờ và 99,9% trong số đó đã bị hóa giải. "Nếu anh có một cuốn sách đầy đủ như Voynich, mật mã sẽ dễ dàng bị phá, bởi các nhà phân tích có rất nhiều dữ liệu để làm việc. Việc sách không hề bị mã hóa là bằng chứng mạnh nhất chống lại giả thuyết đây chỉ là một trò chơi khăm người khác" - ông nói. |
Montemurro và cộng sự đã sử dụng một phương thức thống kê được máy tính hỗ trợ để phân tích các chữ trong sách. Họ tập trung xem xét các mẫu chữ, về cách chúng được sắp xếp theo trình tự, để thu lấy ý nghĩa cuối cùng.
"Có những bằng chứng cho thấy các chữ chứa nội dung có xu hướng tụ lại thành từng cụm chữ. Trên một đoạn văn bản dài, các chữ này sẽ để lại dấu hiệu mang tính thống kê về vai trò của chúng. Khi chủ đề nội dung thay đổi, người ta sẽ dùng các chữ khác" - ông nói - "Các cụm chữ chúng tôi thu được cho thấy những từ liên quan tới nhau có chia sẻ những sự tương đồng về cấu trúc. Chuyện này đã xảy ra ở một mức độ nhất định, trong một số ngôn ngữ ngoài đời"
Montemurro không tin những sự tương đồng về cấu trúc đã được người ta cố tình ghép vào trong sách để trò chơi khăm trở nên có sức nặng.
Có điều dù tìm thấy những chữ tương đồng về mặt cấu trúc, nhóm nghiên cứu vẫn chưa thể hiểu được các chữ đó có nghĩa gì. Và thực tế trong một thế kỷ qua, vô số bộ óc sáng láng đã nghiên cứu sách mà không đạt được tiến triển gì, đã càng khiến hướng giả thuyết sách chỉ là trò chơi khăm trở nên nặng ký hơn.
Khó tìm lời giải
Gordon Rugg, một nhà toán học ở Đại học Keele, Anh quốc, là một trong những người không tin sách Voynich là một sản phẩm nghiêm túc. Ông thậm chí đã tạo ra một hệ thống chữ viết được mã hóa tương đồng với chữ có trong sách Voynich, để cho thấy chữ tưởng tượng và vô nghĩa, phục vụ cho việc chơi khăm, giống chữ "xịn" thế nào. Ông tuyên bố thẳng rằng nghiên cứu mới của nhóm Montemurro đã không thể giết chết hướng giả thuyết sách Montemurro chỉ là một sản phẩm chơi khăm do ai đó tạo ra, hoàn toàn vô nghĩa. "Chữ viết trong sáchVoynich có quá nhiều đặc điểm vô cùng khác biệt so với các ngôn ngữ thực thụ" - ông nói.
Cá nhân Montemurro thừa nhận nghiên cứu của mình vẫn còn chưa giải đáp nhiều câu hỏi quan trọng, như có phải sách Voynich chứa một phiên bản mã hóa của một ngôn ngữ mà chúng ta đã biết hay đây là một thứ ngôn ngữ do ai đó tưởng tượng ra?
Tuy nhiên ông vẫn giữ vững quan điểm của mình, rằng sách Voynich không phải là sản phẩm "vớ vẩn". "Ắt hẳn phải có một câu chuyện nằm ẩn sau cuốn sách này và chúng ta có thể sẽ không bao giờ biết được về nó" - ông nói.
