Những tác giả lớn “vô duyên” với Nobel văn học

Từ Joyce đến Tolstoy hay Woolf, đó chỉ là một vài trong số những người khổng lồ văn học đã qua đời trước khi họ có cơ hội được tôn vinh tại giải thưởng văn học danh giá nhất hành tinh.

Giải Nobel Văn học 2013 dự kiến sẽ được công bố vào thứ Năm theo giờ Thụy điển, và nhận được sự chờ đợi của đông đảo độc giả trên toàn thế giới. Một trong những tiêu chí lựa chọn của giải thưởng văn học bí mật này đó là không trao cho tác giả đã mất. Quy định này đã không ít lần gây ra tình huống khó xử cho các thành viên Viện hàn lâm Thụy Điển khi không thể tôn vinh các tác giả được cho là có ảnh hưởng nhất trong giai đoạn khi họ còn sống. Từ Joyce đến Tolstoy hay Woolf, đó chỉ là một số trong những người khổng lồ văn học đã qua đời trước khi họ có cơ hội được tôn vinh tại giải thưởng văn học danh giá nhất hành tinh. Dưới đây là chân dung 10 nhà văn vĩ đại đã không thể nhận được giải Nobel văn học trong sự nghiệp.

Jorge Luis Borges

Jorge Luis Borges đã luôn thất vọng về sự lựa chọn của Ủy ban Nobel đến mức ông từng nói: "Không trao cho tôi giải Nobel đã trở thành một truyền thống của vùng Bắc Âu. Kể từ khi tôi sinh ra họ đã không muốn trao cho tôi". Sự cảm thông của Borges đối với chính phủ phát xít của Argentina và nhà độc tài Augusto Pinochet được nhiều người tin rằng đã khiến ông bị loại bỏ khỏi danh sách cân nhắc.

Chinua Achebe

Cái chết của Chinua Achebe vào tháng Ba vừa qua cũng đồng nghĩa với việc, mặc cho những người ủng hộ ông vẫn kêu gọi một sự tôn vinh dành cho vi tác giả đã mất, ông cũng sẽ không có cơ hội được vinh danh tại giải Nobel văn học. Achebe được đánh giá là luôn luôn quá chính trị và quá thẳng thắn khi phê phán về các nhà văn phương Tây –  nổi tiếng nhất là đối với nhà văn Joseph Conrad – một thành viên giám khảo giải Nobel nổi tiếng bảo thủ.

Paul Valéry

Nhà thơ người Pháp Paul Valéry đã nhận được số lần đề cử đáng kinh ngạc là 12 lần từ năm 1930 đến năm 1945. Được biết Viện Hàn lâm Thụy Điển, cuối cùng cũng chấp nhận nhà thơ hiện đại và lên kế hoạch để công bố ông là người người chiến thắng vào năm 1945. Tuy nhiên, ông đã qua đời vào tháng Bảy năm đó nên nhà văn Gabriela Mistral được xướng tên là người đoạt giải.

Leo Tolstoy

Mặc dù Tolstoy được coi là nhà văn vĩ đại nhất đang sống vào năm 1902, ông đã vị từ chối sau những phát ngôn về giải thưởng hấp dẫn, ông nói: "tiền bạc không mang lại điều gì ngoài cái ác". Có lẽ ông sẽ vẫn còn được đề cử ít nhất ba lần nữa, nhưng những thành viên của Viện hàn lâm Thụy Điển cảm thấy bị xúc phạm sẽ không bao giờ trao cho ông giải thưởng.

John Updike

Tiểu thuyết gia người Mỹ cuối cùng giành chiến thắng tại giải Nobel văn học là Toni Morrison vào năm 1993. Trong những năm gần đây, Ủy ban Nobel cũng bị cáo buộc là bất công với những tác giả Mỹ. Updike, tuy nhiên, đã để tuột mất cơ hội được giành giải Nobel của ông khi trêu chọc người Thụy Điển bằng một cuốn tiểu thuyết hư cấu về một nhà văn từng đoạt giải Nobel là Henry Bech.

James Joyce

Ủy ban Nobel nổi tiếng là không ưa các nhà văn thực nghiệm, trong khi rất ít người nhiều chất thực nghiệm hơn vị tác giả Người Dublin. Những công trình của ông được đánh giá là quá cực đoan để được công nhận vào thời điểm đó.

Virginia Woolf

Những nét gai góc trong văn xuôi của Virginia Woolf chắc chắn sẽ khiến bà bị loại ra khỏi vòng xem xét của giải Nobel. Bà đã bị vượt mặt bởi một nhà văn ít thách thức hơn là Pearl S. Buck vào năm 1938.

Lỗ Tấn

Khi nghe tin được xét trao giải Nobel vào năm 1930, Lỗ Tấn đã viết thư cho một người bạn, ông nói: "Tôi nghĩ rằng không có ai thực sự xứng đáng với giải Nobel ở Trung Quốc. Sẽ tốt hơn cho người Thụy Điển khi bỏ qua chúng ta. Điều đó sẽ chỉ khuyến khích thêm tính ích kỷ của người Trung Quốc, làm cho họ tin rằng họ thực sự có thể đứng song song với những nhà văn nước ngoài danh tiếng". Và Ủy ban Nobel phải chấp thuận. Sau đó giải thưởng đã được trao cho Sinclair Lewis.

Carlos Fuentes

Mối thù văn học nóng nhất của làng văn Mexico là giữa Carlos Fuentes, một thành viên phe cánh tả và đối thủ lâu năm của ông Octavio Paz, một thành viên phe bảo thủ. Vấn đề chỉ còn là khi nào một trong hai người sẽ giành chiến thắng giải Nobel, và vào năm 1990 giải thưởng đã được trao cho Paz. Hai người đàn ông vẫn còn thù ghét nhau cay đắng cho đến khi Paz qua đời năm 1998.

Willa Cather

Willa Cather đã được đề cử cùng với Ernest Hemingway và F. Scott Fitzgerald vào năm 1930. Đó được coi là thời kỳ của người Mỹ đối với giải Nobel; Ủy ban đã chấp thuận, nhưng thay vì đó cái tên Sinclair Lewis lại vang lên là người đoạt giải. Hemingway đã nhận được giải Nobel, nhưng Fitzgerald và Cather thì không bao giờ làm được điều đó.