Thứ trưởng Trần Trung Tính: Phát triển nền tảng số dùng chung, tạo đột phá trong chuyển đổi số ngành Giáo dục

Tại Hội nghị toàn quốc về chuyển đổi số trong ngành Giáo dục tổ chức tại Văn phòng Chính phủ, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Trần Trung Tính nhấn mạnh yêu cầu phát triển các nền tảng số dùng chung theo hướng thống nhất, đồng bộ, kết nối và chia sẻ dữ liệu trên phạm vi toàn quốc; đồng thời bảo đảm nguồn lực triển khai, lấy hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ người học làm thước đo kết quả chuyển đổi số.

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Trần Trung Tính ghi nhận những kết quả tích cực của ngành Giáo dục trong ứng dụng công nghệ số vào quản lý, tuyển sinh, dạy và học. Việc triển khai học bạ số, văn bằng số, dịch vụ công trực tuyến và các cơ sở dữ liệu chuyên ngành đã góp phần giảm thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thuận lợi cho người học, giáo viên và các cơ sở giáo dục.

Theo báo cáo của Bộ Giáo dục và Đào tạo, các cơ sở dữ liệu giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên đã được triển khai thống nhất tại hơn 30.000 trường học, 3.321 xã, phường và 34 Sở Giáo dục và Đào tạo. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính đã số hóa quy trình của 132 thủ tục, tỷ lệ hồ sơ trực tuyến trong tháng gần nhất đạt 97,9%. Đến ngày 29/10/2026, toàn ngành đã phát hành hơn 19 triệu học bạ số cho năm học 2025–2026, đạt 97,92%; trong đó, hơn 11 triệu học bạ đã được chia sẻ trên ứng dụng VNeID.

Những kết quả này cho thấy chuyển đổi số giáo dục đang từng bước chuyển từ ứng dụng công nghệ riêng lẻ sang tổ chức, quản lý và vận hành trên môi trường số. Tuy nhiên, để tạo chuyển biến thực chất, cần tiếp tục hoàn thiện các nền tảng số dùng chung, khắc phục tình trạng đầu tư phân tán, thiếu liên thông giữa các hệ thống.

Xây dựng nền tảng số dùng chung theo kiến trúc thống nhất

Thứ trưởng Trần Trung Tính nhấn mạnh, thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW và các chỉ đạo về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, việc hình thành các nền tảng số dùng chung quốc gia là hướng đi quan trọng nhằm chuyển từ đầu tư các hệ thống riêng lẻ sang xây dựng năng lực số thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Nền tảng số dùng chung không đơn thuần là phần mềm được nhiều đơn vị sử dụng, mà phải là môi trường tích hợp dịch vụ, dữ liệu và quy trình nghiệp vụ, tạo điều kiện để các cơ quan quản lý, cơ sở giáo dục, giáo viên và người học cùng khai thác, sử dụng hiệu quả.

Theo Quyết định số 1132/QĐ-TTg ngày 24/6/2026 của Thủ tướng Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo được giao triển khai ba nền tảng số dùng chung quốc gia, gồm: Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính; Nền tảng số quản trị giáo dục quốc gia; và Nền tảng giáo dục thông minh quốc gia.

Trong đó, Nền tảng số quản trị giáo dục quốc gia hướng tới hình thành môi trường thống nhất phục vụ quản trị cơ sở giáo dục, quản lý nhà nước và khai thác dữ liệu từ Trung ương đến địa phương. Nền tảng giáo dục thông minh quốc gia tập trung ứng dụng trí tuệ nhân tạo có kiểm soát nhằm hỗ trợ đổi mới hoạt động dạy, học, kiểm tra và đánh giá.

Thứ trưởng cho rằng, các nền tảng này cần được xây dựng trong một kiến trúc tổng thể, bảo đảm thống nhất về dữ liệu và khả năng kết nối, chia sẻ thông tin. Định hướng này được thể hiện trong Kế hoạch triển khai Nền tảng số quản trị giáo dục quốc gia với nguyên tắc

“Một nền tảng tổng thể, một kiến trúc thống nhất, một lõi dữ liệu dùng chung”.

Đặc biệt, việc xây dựng nền tảng số dùng chung phải gắn với nhu cầu thực tiễn, giúp nhà trường giảm việc nhập liệu trùng lặp, giáo viên giảm thời gian thực hiện công việc hành chính, cơ quan quản lý có dữ liệu kịp thời để điều hành, đồng thời tạo thuận lợi cho người học và phụ huynh trong tiếp cận các dịch vụ giáo dục.

Cùng với yêu cầu thống nhất trên phạm vi toàn quốc, Thứ trưởng lưu ý các nền tảng cần được thiết kế theo hướng mở, linh hoạt, tạo điều kiện để địa phương chủ động phát triển các ứng dụng phù hợp với thực tiễn, tránh chồng chéo nhưng không hạn chế đổi mới sáng tạo.

Bảo đảm nguồn lực, đẩy nhanh tiến độ chuyển đổi số giáo dục

Về tiến độ triển khai, theo kế hoạch của Bộ Giáo dục và Đào tạo, Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo dự kiến đưa vào vận hành chính thức từ tháng 1/2027; Nền tảng quản trị cơ sở giáo dục dự kiến triển khai trên phạm vi toàn quốc trong tháng 3/2027.

Để bảo đảm các mốc tiến độ, việc bố trí nguồn lực thực hiện các nhiệm vụ chuyển đổi số được xác định là yêu cầu cấp thiết.

Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Chính phủ Lê Tiến Châu, Bộ Khoa học và Công nghệ đã phối hợp với Bộ Tài chính và Bộ Giáo dục và Đào tạo trong việc tổng hợp, đề xuất bổ sung kinh phí thực hiện ba nhiệm vụ trọng tâm, gồm: xây dựng Cơ sở dữ liệu về giáo dục nghề nghiệp; xây dựng Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo; và xây dựng Nền tảng số quản trị giáo dục quốc gia.

Trước đó, Bộ Khoa học và Công nghệ đã có văn bản đề nghị Bộ Tài chính tổng hợp, báo cáo cấp có thẩm quyền xem xét bổ sung 45,628 tỷ đồng kinh phí chi thường xuyên năm 2026 cho Bộ Giáo dục và Đào tạo để triển khai các nhiệm vụ.

Thứ trưởng khẳng định Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ với các cơ quan liên quan nhằm tháo gỡ khó khăn về nguồn lực, thúc đẩy tiến độ xây dựng các nền tảng số, cơ sở dữ liệu, bảo đảm triển khai đồng bộ và hiệu quả.

Ebook365.vn góp phần phát triển hệ sinh thái tri thức số Việt Nam

Một điểm đáng chú ý trong phát biểu của Thứ trưởng Trần Trung Tính là việc đề cập các nền tảng số do những đơn vị thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ triển khai, góp phần hỗ trợ giáo dục, đào tạo và lan tỏa tri thức trong môi trường số.

Trong đó, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông đã triển khai dự án Unilearn – nền tảng học tập số thông minh dành cho học sinh phổ thông, tích hợp video bài giảng, công cụ ôn luyện theo sách giáo khoa và gia sư trí tuệ nhân tạo (AI), hỗ trợ giáo viên và phụ huynh theo dõi quá trình học tập. Nền tảng đã được thử nghiệm tại 9 trường học với hơn 1.000 học sinh tham gia.

Đặc biệt, Thứ trưởng đề cập dự án Ebook365.vn do Nhà xuất bản Khoa học – Công nghệ – Truyền thông triển khai, tạo dấu ấn tiên phong trong hành trình kiến tạo hệ sinh thái xuất bản số Việt Nam.

Với định hướng trở thành trung tâm kết nối tri thức, công nghệ và cộng đồng bạn đọc, Ebook365.vn góp phần thúc đẩy phát triển xuất bản số, mở rộng khả năng tiếp cận, phổ biến và khai thác tri thức trên môi trường số.

Việc Ebook365.vn được đề cập trong tham luận tại Hội nghị cho thấy vai trò của hoạt động xuất bản số trong tiến trình chuyển đổi số, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục phát triển các nền tảng phổ biến tri thức, tăng cường kết nối giữa nội dung số, công nghệ và nhu cầu học tập của xã hội.

Đối với Nhà xuất bản Khoa học – Công nghệ – Truyền thông, phát triển Ebook365.vn gắn với định hướng đổi mới hoạt động xuất bản, ứng dụng công nghệ số và nâng cao khả năng cung cấp, lan tỏa tri thức khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đến đông đảo bạn đọc.

Lấy hiệu quả thực chất làm thước đo chuyển đổi số

Kết thúc phát biểu, Thứ trưởng Trần Trung Tính nhấn mạnh ba yêu cầu trọng tâm: bảo đảm nguồn lực triển khai các nhiệm vụ đúng tiến độ; hoàn thiện kiến trúc, chức năng và cơ chế vận hành các nền tảng số dùng chung theo hướng thống nhất nhưng linh hoạt; đồng thời gắn triển khai nền tảng, dữ liệu số với đánh giá hiệu quả khai thác thực tế.

Theo đó, kết quả chuyển đổi số không chỉ được đánh giá qua số lượng hệ thống công nghệ hay dữ liệu được số hóa, mà quan trọng hơn là những chuyển biến trong quản trị, mức độ sử dụng của các cơ sở giáo dục và chất lượng phục vụ người học, phụ huynh, giáo viên.

Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo, các bộ, ngành và địa phương thúc đẩy xây dựng kiến trúc số thống nhất, kết nối đồng bộ, khai thác hiệu quả các nền tảng dùng chung, góp phần chuyển những kết quả số hóa thành năng lực quản trị và dịch vụ giáo dục thiết thực trên phạm vi toàn quốc.

Cùng với tiến trình đó, việc phát triển các nền tảng tri thức số như Ebook365.vn tiếp tục mở ra cơ hội để ngành Xuất bản đóng góp vào xây dựng xã hội học tập, thúc đẩy văn hóa đọc trên môi trường số và lan tỏa tri thức phục vụ phát triển đất nước.